Naar de inhoud

Armel Silvère Dongou

Finance, écriture et entrepreneuriat

Wat is de hoogste graad in de accountancy en hoe bereik je die?

Het diploma van accountant (DEC) is het hoogste niveau binnen de Franse accountancyopleiding. Dit diploma heeft geen universitaire graad volgens het LMD-systeem,…

Experte-comptable senior travaillant sur des rapports financiers dans un bureau moderne avec vue sur la ville

Het diplôme d’expertise comptable (DEC) is het hoogste diploma binnen de Franse accountancyopleiding. Dit diploma heeft geen academische graad volgens het LMD-stelsel, maar is wel de afsluitende beroepskwalificatie die toegang geeft tot de Ordre des experts-comptables. De opleiding bestaat uit drie opeenvolgende diploma’s, een betaalde stage van drie jaar en de verdediging van een scriptie.

Wat je nodig hebt voordat je aan het DEC kunt beginnen

Het DEC is geen examen dat je na een reguliere opleiding kunt afleggen. Om toegelaten te worden, moet je eerst twee vooropleidingen afronden en een begeleide beroepsstage voltooien.

Het DCG (diplôme de comptabilité et de gestion) komt overeen met een bachelorgraad. De opleiding behandelt de basis: recht, belastingen, algemene en uitgebreide boekhouding en management control. Deze technische basisopleiding duurt drie jaar na het baccalauréat.

Daarna volgt het DSCG (diplôme supérieur de comptabilité et de gestion), dat overeenkomt met een mastergraad. Het programma gaat dieper in op consolidatie van jaarrekeningen, audit, bedrijfsfinanciering en ondernemingsrecht. Na het behalen van het DSCG kan de kandidaat beginnen aan de verplichte stage van drie jaar om het DEC te mogen afleggen.

Het verschil tussen een expert-comptable en een commissaire aux comptes wordt in deze fase duidelijk: beide beroepen hebben dezelfde opleidingsbasis, maar na het behalen van het DEC verschillen de werkzaamheden, verantwoordelijkheden en inschrijvingsvoorwaarden.

Docent boekhouden licht de stappen toe om de hogere kwalificatieniveaus van het beroep te bereiken

DEC-stage: drie jaar betaalde praktijkervaring bij een accountantskantoor

De gereglementeerde stage wordt vaak verkeerd begrepen. Het gaat niet om een studentenstage: de stagiair is in dienst bij een accountantskantoor en werkt onder toezicht van een door de Ordre erkende stagebegeleider.

In deze drie jaar behandelt de stagiair echte dossiers (controle, belastingen, advies) en schrijft hij of zij halfjaarlijkse verslagen. Daarin komt geleidelijk ook de voorbereiding van de scriptie aan bod, met name de keuze van het onderwerp en de uitwerking van de opzet. Het onderwerp van de scriptie sluit bij voorkeur aan op een vraagstuk uit de praktijk, zodat het werk een concreet karakter krijgt dat door de examencommissie wordt gewaardeerd.

Onder bepaalde voorwaarden, die door de Ordre moeten worden goedgekeurd, kan de stage ook een periode in het buitenland omvatten. Deze mogelijkheid is weinig bekend, terwijl ze de expertise kan verbreden, bijvoorbeeld op het gebied van IFRS-normen of internationale belastingen.

Wat er na de stage gebeurt

Het einde van de stage betekent niet dat je het DEC automatisch hebt behaald. Kandidaten die hun scriptie nog niet hebben verdedigd of nog niet voor alle onderdelen zijn geslaagd, zetten hun voorbereiding voort als mémorialiste. Deze fase kan enkele maanden duren, soms zelfs langer dan een jaar.

Het DEC-examen bestaat uit drie onderdelen:

  • Een schriftelijk examen over de beroepsregels en de deontologie van de expert-comptable
  • Een schriftelijk examen over de wettelijke en contractuele controle van jaarrekeningen
  • De verdediging van de scriptie, waarbij wordt beoordeeld of de kandidaat een technisch vraagstuk grondig kan behandelen en voor een examencommissie kan verdedigen

Inschrijving bij de Ordre des experts-comptables: wat het DEC op zichzelf niet oplevert

Het DEC behalen is noodzakelijk, maar niet voldoende. Inschrijving in het register van de Ordre is een voorwaarde om als expert-comptable te mogen werken. Zonder deze inschrijving mag de afgestudeerde geen jaarrekeningen ondertekenen, geen eigen kantoor openen en de titel niet gebruiken.

Voor inschrijving moet je blijvend voldoen aan de deontologische verplichtingen: permanente bijscholing, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en naleving van de deontologische code. De titel expert-comptable is dus geen statisch diploma, maar een actieve beroepsstatus die afhankelijk is van verplichtingen die elk jaar opnieuw gelden.

Wie commissaire aux comptes wil worden, kan na het DEC een aanvullend traject volgen. Beide beroepen hebben dezelfde basisopleiding, maar de commissaire aux comptes werkt binnen een afzonderlijk wettelijk kader dat gericht is op de certificering van jaarrekeningen.

Jonge studente boekhouden bereidt zich tussen studieboeken voor op certificeringsexamens in een universiteitsbibliotheek

Doorstroommogelijkheden naar het DEC zonder de hele opleiding opnieuw te volgen

Het traject DCG-DSCG-DEC is niet de enige route. Met verschillende diploma’s kun je vrijstellingen voor examenonderdelen krijgen, waardoor de opleiding korter wordt:

  • Met een master CCA (comptabilité, contrôle, audit) krijg je vrijstellingen voor examenonderdelen van het DSCG, waardoor je aanzienlijk minder onderdelen hoeft te behalen
  • Met bepaalde door de staat erkende diploma’s van businessschools krijg je gedeeltelijke vrijstellingen voor het DCG of het DSCG

Dankzij deze doorstroommogelijkheden kunnen mensen met uiteenlopende achtergronden (universitair opgeleiden, afgestudeerden van businessschools en zij-instromers) de opleiding volgen zonder helemaal opnieuw te beginnen. Hoeveel examenonderdelen nog moeten worden behaald, hangt af van het diploma en de al behaalde studiepunten.

Professioneel doel en het gewenste opleidingsniveau in de accountancy

Niet voor alle beroepen in de accountancy is het DEC nodig. Een medewerker bij een accountantskantoor of een accountant in het bedrijfsleven kan met een DCG of DSCG aan de slag. Het DEC is alleen nodig om als zelfstandig expert-comptable te werken of een leidinggevende functie bij een accountantskantoor te bekleden.

Met het DCG kun je aan de slag als algemeen boekhouder, assistent bij een accountantskantoor of salarisadministrateur. Het DSCG geeft toegang tot leidinggevende functies, zoals hoofd boekhouding, financieel-administratief manager of junior auditor. Het DEC geeft recht op de titel expert-comptable en daarmee ook toegang tot de titel commissaire aux comptes.

De stagevergoeding en de salarisvooruitzichten bij een accountantskantoor of in het bedrijfsleven nemen bij elke opleidingsstap toe. Daardoor is elk tussendiploma direct van waarde op de arbeidsmarkt.

Wat is de hoogste graad in de accountancy en hoe bereik je die?